Napisane przez: Renata Kwinta | Marzec 24, 2010

Tussilago – powrót z otchłani

Dziś powrócił mój przyjaciel z dzieciństwa. Przybywa jak co roku właśnie o tej porze, aby ucieszyć moje oczy złocistym kwiatostanem na tle nagiej jeszcze ziemi. Tussilago farfara L. – podbiał pospolity. Pamiętam nasze pierwsze spotkanie, kiedy jako kilkulatka, podczas marcowego spaceru nagle doznałam szoku.

Po pierwsze: o tej porze? (połowa marca, zimne wietrzysko, stoję na łasze śniegu, a tu obok jakieś kwiatuszki nieśmiało wyzierają z gleby).

(w tym roku nie było już śniegu, pojawiły się też liście mniszka pospolitego – po prawej stronie)

Po drugie: czy to słoneczka? (tu biały śnieg, tu brunatna ziemia, a te kwiatuchy takie bezwstydnie złocistożółte).

(„słoneczko”)

Po trzecie: słoneczka pachną jak mój syrop na kaszel (tu zaczęło się zainteresowanie farmacją).

Po czwarte: a gdzie liście? (tu zaczęło się zainteresowanie botaniką…).

Tussilago, jesteś zwiastunem bieżącej pory fenologicznej – przedwiośnia! A my wszyscy mamy już dość zimy! Bardzo jesteś uporządkowany: kwitniesz od marca do maja, pod koniec kwitnienia wydajesz liście, pozwalasz im dożyć jesieni, a potem, jak typowy geofit, ukrywasz swoje pączki pod ziemią. Znam bywalców pól i łąk, których zwiodłeś swoją metamorfozą, którzy są święcie przekonani, że nie kwitniesz, bo nie kojarzą twoich liści, pokrytych meszkiem od spodu, ze złotem kwiatostanów. A kwiatostany masz typowe dla astrowatych, czyli koszyczki. Twoje owoce to niełupki z puchem kielichowym, unoszone przez wiatr. Zawędrują w jakieś ciepłe miejsce, niekoniecznie w bardzo żyzne, to może być nawet cmentarna glina, tam nieśmiało skiełkują, aż którejś wczesnej wiosny zaskoczy nas znów złota kępka…

Tussilago, leczysz nasze (Homo sapiens ) obolałe gardła, chrypki i kaszle już od czasów starożytnych. Dlatego moje dziecięce zaskoczenie zapachem podbiału po pewnym czasie przerodziło się w zrozumienie, kiedy (po kilku latach) przeczytałam, że mój syrop na kaszel zawierał Farfarae succus – sok z liści podbiału. I dlatego zimą, pokasłując, czekając na wiosenne ciepło i na ożywienie flory wspominam moją pierwszą florystyczną fascynację ratując gardło pastylkami – oczywiście z podbiałem!

Więcej o Tussilago w Sieci:

http://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Tussilago_farfara.htm

http://pl.wikipedia.org/wiki/Tussilago_farfara

i w książkach:

H. Strzelecka, J Kowalski (red.): Encyklopedia zielarstwa i ziołolecznictwa, Wyd. Nauk. PWN, Warszawa 2000, str. 438-439.

S. Kohlmunzer: Farmakognozja. Podręcznik dla studentów farmacji. Wyd. Lekarskie PZWL, Wydanie V unowocześnione, str. 91-93.

Fenologia – nauka badająca związki pomiędzy zmianami warunków klimatu i pór roku a terminami okresowo zachodzących zjawisk w przyrodzie. Przykład: powiązanie pory kwitnienia podbiału pospolitego z początkiem fazy zwanej przedwiośniem.

Fazy fenologiczne Polski:

  1. Przedwiośnie (zaranie wiosny)
  2. Pierwiośnie (wczesna wiosna)
  3. Wiosna
  4. Wczesne lato
  5. Lato
  6. Późne lato
  7. Wczesna jesień
  8. Pełnia jesieni (jesień właściwa)
  9. Późna jesień
  10. Zima (z podziałem na przedzimek, pełnię zimy i spodzimek).

Więcej na stronie: http://www.atlas-roslin.pl/fenologia.htm.

Renata Bączek-Kwinta


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Kategorie

%d bloggers like this: