Napisane przez: Renata Kwinta | Grudzień 23, 2011

Zapach choinki…

Zimą chętnie sięgamy po cytrusy i inne egzotyczne owoce. Czyżby podświadoma chęć pozyskania dodatkowej dawki witaminy C? Nie, w natce pietruszki znajdziemy jej więcej. Może zatem nasz organizm poszukuje smacznych źródeł flawonoidów, pomagających w walce z infekcjami? Pewnie tak, ale chyba przede wszystkim chodzi jednak o zapach. Zapach pomarańczy. Albo… choinki…?

Nasza choinka to głównie jodła pospolita Abies alba L., lub świerk Picea abies (L.) H.Karst z rodziny drzew nagonasiennych zwanych sosnowatymi (Pinnaceae). Jodłowy czy świerkowy olejek, zwany terpentyną, zawiera, jak sama nazwa wskazuje, liczne terpeny – związki lipidowe, których liczba atomów węgla jest podzielna przez pięć. Terpeny te to m.in. kamfen, alfa-pinen, limonen,  także santen, tricyklen, kadynen… Dla kogoś, kto nie zaprzyjaźnił się jeszcze z tymi substancjami, nazwy brzmią nieco dziwnie, ale skupmy się na dwóch. PinenPinnaceae; Pinus to łacińska nazwa sosny – a zatem ma jakiś związek z naszymi choinkami. Tak, jest charakterystyczny dla sosny i jej krewniaków, i to on decyduje o tym, że zapach choinki odbieramy w tak charakterystyczny sposób.

pinen  – wzory w pliku MSWord

Jest także limonen, którego nazwa powinna się nam kojarzyć z lemoniadą, a następnie z cytryną. Zgadza się, cytrusowy zapach to sprawka tego właśnie monoterpenu.

limonen – wzory w pliku MSWord

To związki lotne i bardzo… kapryśne, jeśli można tak powiedzieć o substancjach chemicznych. Studenci czasem pytają: jak WYGLĄDA jakiś związek? Trudno określić, jak związki naprawdę “wyglądają”; to byłby wywód i na blog chemiczny, i fizyczny, i filozoficzny. Przede wszystkim – wiele z nich występuje w postaciach izomerycznych różniących  się położeniem poszczególnych grup (tzw. podstawników). Każdy z izomerów pachnie nieco inaczej. Ale, co najciekawsze, zawarty w różnych okazach drzew szpilkowych  oraz  różnych owocach limonen (w obu postaciach) często towarzyszy pinenowi, i na odwrót.

A zatem, drogi czytelniku, jeżeli po przekrojeniu pomarańczowej skórki wyczuwasz choinkę, a jedząc mango masz wrażenie smakowania gałązki zerwanej prosto ze świątecznej jodełki, to wszystko z tobą w porządku. Masz dobre powonienie: wyczuwasz pinen w owocu, a limonen w przystrojonym drzewku. A jeśli doczytałeś ten artykuł do końca, to być może albo jesteś, albo będziesz biochemikiem. A jeśli nie, to może przyda ci się wiedza o terpenoidach i innych substancjach aromatycznych, które są bardzo przydatne zimą dla utrzymania zdrowia:  http://www.rozanski.ch/oleum.htm

mm

Wszystkim naszym Czytelnikom życzymy pachnących świąteczno-noworocznych dni i dużo zdrowia. A o różnych roślinnych zapachach (i o wszystkim, co z roślinami związane) jeszcze napiszemy, więc życzcie nam więcej czasu, abyśmy mogli to dla Was, ale także dla siebie, zrealizować…

Zespół blogu

mmm

Wzory pochodzą z anglo- i francuskojęzycznej Wikipedii


Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Kategorie

%d bloggers like this: